Matris ve Vektör Oluşturma: Verileri Organize Etmek

MATLAB isminin "Matrix Laboratory" (Matris Laboratuvarı) kelimelerinin kısaltması olduğunu biliyor muydunuz? Bu yazılımın kalbinde matrisler yatar. MATLAB için yazdığınız tek bir sayı bile (örneğin x = 5), aslında 1x1 boyutunda bir matristir. Bir mühendislik probleminde tek bir sıcaklık değeriyle değil, bir sensörden saniyede 1000 defa okunan sıcaklık dizileriyle uğraşırsınız. İşte bu devasa veri yığınlarını tek tek değişkenlere atamak yerine, onları kutulardan oluşan düzenli raflara dizeriz. Bu tek boyutlu raflara Vektör, iki boyutlu tablolara ise Matris diyoruz.

1. Vektörler (Tek Boyutlu Veri Dizileri)

   Vektörleri, yan yana veya alt alta dizilmiş veri blokları olarak düşünebilirsiniz. İçine koyacağınız sayıları her zaman köşeli parantez [ ] içine yazmanız gerekir.

   Vektörler yönlerine göre ikiye ayrılır:

   • Satır Vektörü (Row Vector): Sayıları yan yana dizmek istiyorsanız, aralarına boşluk veya virgül (,) koyarsınız.

   • Sütun Vektörü (Column Vector): Sayıları alt alta dizmek istiyorsanız, bilgisayara "alt satıra geç" komutunu vermeniz gerekir. MATLAB'da alt satıra geçme işareti noktalı virgül (;) sembolüdür.

   Eğer elinizdeki bir satır vektörünü sütuna (veya tam tersine) çevirmek isterseniz, sonuna sadece bir tırnak işareti ' koymanız yeterlidir. Buna Transpoze alma işlemi denir.

   

   
   

2. İki Nokta Üst Üste (:) Operatörü ile Zaman Yolculuğu

   1'den 100'e kadar olan sayıları bir vektöre atamak istediğinizde, köşeli parantez açıp 100 sayıyı tek tek yazmak bir mühendis için kabul edilemez. Bunun yerine MATLAB'ın en güçlü silahı olan : operatörünü kullanırız. Kullanım mantığı şu şekildedir: Başlangıç_Değeri : Adım_Miktarı : Bitiş_Değeri

   Örneğin, 0'dan başlayıp 2'şer 2'şer artarak 10'a kadar giden bir zaman vektörü oluşturmak için sadece t = 0:2:10 yazmanız yeterlidir. Eğer adım miktarını yazmazsanız (örneğin 1:5), MATLAB bunu otomatik olarak 1'er 1'er artacak şekilde (1, 2, 3, 4, 5) ayarlar. Sensör ölçüm zamanlarını oluşturmanın en temiz yolu budur.

   

3.  Matrisler (İki Boyutlu Tablolar)

   Satır ve sütun vektörlerini birleştirip bir Excel tablosu gibi iki boyutlu (Satır x Sütun) bir veri ızgarası oluşturduğumuzda buna Matris deriz.

   Bir matris oluştururken vektörlerdeki iki kuralı aynı anda kullanırız:

   • Yan yana olan elemanlar için boşluk bırak.

   • Alt satıra geçmek için noktalı virgül (;) kullan.

   Örneğin 2 satır ve 3 sütundan oluşan (2x3) bir veri tablosu oluşturmak isteyelim. Önce birinci satırın elemanlarını yazarız, noktalı virgülle alt satıra geçeriz ve ikinci satırın elemanlarını yazarız. Tüm matrislerde boyut okunurken her zaman önce Satır (Row), sonra Sütun (Column) sayısı söylenir.

   
   

   

   
   

4. Boyut Uyuşmazlığı Kabusu (Matrix Dimensions Must Agree)

   MATLAB'a yeni başlayanların en çok karşılaştığı hata mesajı budur. Matrislerle matematiksel işlem yaparken (özellikle toplama ve çıkarma), iki matrisin de boyutlarının birebir aynı olması zorunludur. 1x3 boyutunda bir satır vektörü ile 3x1 boyutunda bir sütun vektörünü doğrudan toplayamazsınız. Sistem anında işlemi durdurur ve kırmızı bir hata fırlatır. Bu yüzden Workspace panelinden matrislerinizin boyutlarını (Size) sık sık kontrol etmelisiniz.

İyi Çalışmalar Dilerim...